ADANA MUTABAKATI NEDİR ?

0 281

Türkiye ve Suriye arasında 20 Ekim 1998’te imzalanan Adana Mutabakatı ; Suriye’nin  PKK’yı terör örgütü olarak tanımasını ve faaliyetlerini yasaklamasını içeren bir sözleşmedir.

Osmanlı İmparatorluğu’ndan Türkiye Cumhuriyeti’ne  kadar  Suriye ile ilişkiler inişli çıkışlı olmuştur. İmparatorluk dönemi Arap milliyetçiliği ile Türk milliyetçiliği çekişmesi, Türkiye Cumhuriyeti döneminde de Hatay (Sancak Sorunu) ve  Fırat – Dicle akarsuları sorunu gündemi işgal etmeye başlamıştır.  1990’lı yıllara gelindiğinde Türkiye’de terör ile mücadelesine hız kazandırmıştır. Baş gündem maddesi PKK ve uzantılarını yok etmek olmuştur.

Eylül 1998’de Türkiye, Kuzey Irak’ta olası Kürt Devleti’ne karşı Suriye’nin başkenti Şam’da konuşlanmış PKK kamplarının yok edilmesini ve terörist başı Abdullah Öcalan’ın Suriye’den çıkartılmasını sert bir üslup ile dile getirmiştir.

16 Eylül 1998 / Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Atilla Ateş; “ Türkiye-Suriye ile iyi ilişkiler konusunda gerekli çabayı gösterdi. Ancak sabrımız taşmak üzeredir. Her türlü fesatlık Suriye’den çıkmaktadır. Türkiye fesatlıklara cevap verecek güçtedir. Türkiye beklediği karşılığı alamazsa, her türlü tedbiri almaya hak kazanacaktır.”

1 Ekim 1998 / Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel; “ Suriye Türkiye’ye karşı açık bir husumet politikası izlemektedir. PKK terörüne aktif destek sağlamaya devam eden Suriye’ye karşı mukabelede bulunma hakkımızı saklı tuttuğumuzu, sabrımızın taşmak üzere olduğunu buradan dünyaya ilan ediyorum.”

Sert güç mesajları veren Türkiye, Suriye sınırına askeri birlikler gönderdi ve 5 Ekim 1998’de tüm diplomatik yolları kesti. Bu olay Ortadoğu’da büyük tepkilere yol açtı. Libya ve Irak, Suriye’nin  yanında yer aldı. Ortadoğu gibi sorunlu bir bölgede  Mısır ve İran arabulucu oldu. Türkiye ve Suriye arasında mekik diplomamasi başladı.

Diplomasi devreye girdi ve 17 Ekim 1998’de terörist başı Suriye’den ayrıldı. Dışişleri Bakanlığı  Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Uğur Ziyal ve Siyasi Güvenlik Başkanı Tümgeneral Adnan Badr Al Hassan arasında Adana’da bir mutabakat imzalandı. Adana  Mutabakatı maddeleri şu şekildedir:

  • Suriye, topraklarından kaynaklanan ve Türkiye’nin güvenliği ile istikrarını tehlikeye atan hiçbir faaliyete izin vermeyecek.
  • Suriye, toprakları üzerinde PKK’nın lojistik malzeme, silah, propoganda ve parasal desteğe izin vermeyecektir.
  • Suriye PKK’nın terör örgütü olduğunu kabul etmiştir. Suriye, PKK ve uzantılarının topraklarındaki tüm faaliyetlerini yasaklayacaktır.
  • PKK kampları faaliyeti durduruldu ve bir daha izin verilmeyecektir.
  • Suriye, PKK kamplarına, eğitimlere izin vermeyecek.
  • Suriye, ülkesinin PKK mensuplarının üçüncü bir ülkeye geçişleri için kullanmasına izin vermeyecek.
  • İki ülkenin güvenlik makamları arasında doğrudan telefon hattı kurulacak.