Amerika’da Yürütme Bürokrasisi Ve Dış Politika

0 70

1947 yılında Başkan Truman Kongre’den geçirilmesini istediği ”Ulusal Güvenlik Yasası” kapsamında, bir Savunma Bakanlığı’nın ayrıca Merkezi Haber Alma Teşkilatı (CIA) adıyla yeni bir gizli servis örgütünün ve bunların dışında savunma ve dış politika bütünleştirilmesini sağlamak amacıyla yeni bir Ulusal Güvenlik Konseyi (NSC) kurulmasını istemiştir. Yürütmenin yapısını da ABD’nin üstlendiği küresel role uygun hale getirilmeye çalışılmıştır. Komünizm, faşizm; küresel merkezli yayılmaya başladığı zaman bir tehdit olarak algılanıyor.
İlk dışişleri bakanı: Thomas Jefferson Washington’un dışişleri bakanı ve ABD’nin 2.devlet başkanıdır.

1.Dışişleri Bakanlığı:

1789’da kuruldu. Bakanın etkinliği büyük ölçüde bireysel yeteneklerine ve Başkan ’ile kişisel ilişkilerine bağlıdır. Kamu Diplomasisi ve Halkla İlişkiler adıyla 1999’da oluşturulmuş olan müsteşarlık önemlidir. Diğer ülkelerde yürütülecek propaganda ve istihbarat faaliyetlerinin koordine edilmesi amacıyla oluşturulmuş olan bu müsteşarlığın altında eğitim, kültür hizmetleri vb. daire ve bürolar bulunur.

2.Savunma Bakanlığı:

1947’de kurulan Savunma Bakanlığı (Department of Defence). Askeri operasyon denetimi vardır. Şuaınki Savunma Bakanı James Mattis. Kendine özgü oldukça geniş bir bürokratik yapısı bulunmaktadır.

3.Başkan’ın Yürütme Bürosu:

Başkan’ın Yürütme Bürosu (Executive Office of the President ) EOP içinde çok sayıda birim ve bunlara bağlı bürokrat görev almaktadır. 1939’da ilk kurulduğundan beri sürekli değişime uğrayan Başkan’ın Yürütme Bürosu’nda yer alan birimler zamanın koşullarına göre değişim göstermiştir. EOP içindeki önemli konumunu korumaya devam eden Ulusal Güvenlik Konseyi’dir.

Ulusal Güvenlik Konseyi :

(National Security Council ) 1947 yılında ” Ulusal Güvenlik Yasası” ile kurulmuş olan NSC zaman içinde önemi gittikçe artan bir birim haline gelmiştir. NSC, plan, strateji, niyet ve beklentiler konusunda Başkan’a tavsiyelerde bulunmaktadır. Ülkenin kaynakları nerede kullanılırsa ABD’nin ulusal güvenliğinin ve çıkarlarının en üst düzeyde korunabileceğine dair konularda Başkan’a önerilerde bulunmaktadır. NSC, ayrıca iç politika, dış politika ve güvenlik politikası arasındaki koordinasyonu sağlamaktadır. Üyeleri; Dışişleri, Savunma, Maliye bakanlarının yardımcıları ile Uluslararası İşbirliği İdaresi başkanı  ve Ulusal Güvenlik Konseyi’nden oluşan Operasyonları Koordinasyon Kurulu daha ziyade departmanlar arası bir kurul niteliğindedir. Kennedy’ye kadar Ulusal Güvenlik Konseyi bürokrasisi Pentagon’da bulunmakta ve faaliyetleri Savunma Bakanlığı tarafından koordine edilmekteydi. Kennedy, Ulusal Güvenlik Konseyi’nin kadrosunu genişleterek faaliyetlerini Beyaz Saray’da yürütmesini sağlamış ve çalışmalarını da Ulusal Güvenlik İşleri Özel Danışman’ının koordine etmesine karar vermiştir.

Ulusal Güvenlik Danışmanı : 

Başkan’ın ulusal güvenlikle ilgili konularda bir yardımcıdan yararlanması geleneği Başkan Kennedy ile başlayan bir uygulama olup ondan sonra gelen başkanlar tarafından da devam ettirilmiştir. Düğer kabine üyeleri Senato’nun onayından sonra göreve başlarken Başkan’ın Ulusal Güvenlik Danışmanı için böyle bir koşul bulunmamaktadır. Ulusal Güvenlik Danışmanı NSC’nin başında bulunmakta ve NSC’nin çalışmalarını koordine etmektedir. Zamanla Dışişleri Bakanlığı’nın ağırlığı NSC’ye ve Dışişleri bakanının önemi de Ulusal Güvenlik Danışmanına kaymaya başladı. Özellikle Nixon ve Ford yönetiminde Ulusal Güvenlik İşleri Danışmanı olan Henry Kissenger , zamanında NSC , Dışişleri bakanlığını gölgede bırakacak kadar önem kazanmıştır. Şuan ki Ulusal Güvenlik Danışmanı : McMaster

AMERİKAN İSTİHBARAT TOPLULUĞU (CIA)

Başkan Truman yönetimi tarafından hazırlanan ve Kongre’ye gönderilen 1947 tarihli ”Ulusal Güvenlik Yasası” kapsamında oluşturulması düşünülen bürokratik örgütlerden biri de bir sivil bürokratın önderliğinde geniş bir Merkezi İstihbarat Teşkilatı (Cental Intelligence Agency-CIA) oluşturulmasıydı. ABD’de istihbarat alanında faaliyet gösteren tek birim CIA değildir. Birleşik Devletler İstihbarat Topluluğu olarak anılan ve yaklaşık 16 örgütten oluşan CIA’nin de içinde yer aldığı bu birimlerin faaliyetleri DNA tarafından koordine edilmektedir. CIA, tamamen ayrı ve bağımsız bir birim olarak faaliyet göstermektedir.